Ezelsbruggetje

Paars puur

Kiezers bedankt!  Ik werd bij de landelijke verkiezingen in 2012 op mijn wenken bediend. Liberaal en sociaal, hand in hand. Paars 0 (de prequel, in bioscooptaal) is een feit. Paars puur, er is namelijk geen ander kleurtje nodig voor een werkbare meerderheid (zoals eerder bij Paars 1 en 2). Althans in de Tweede Kamer. In mijn vorige blog had ik voor het kabinet dat volgende week op het bordes staat een verlanglijstje. Een zin in het regeerakkoord gaf alvast hoop: “Kansen van vooral oudere werk­nemers op nieuw werk zijn te laag en flexwerkers verdienen betere bescherming.” We gaan eens checken of mijn favoriete zorgenkindje, goed opgeleid werkzoekend 45+, nu echt iets wijzer wordt.

Minder werken loont tóch

Het laatste item op mijn drieregelig lijstje betrof het herverdelen van bestaand werk. Daags na verschijnen van het regeerakkoord verschenen op social media berichten dat mensen nu op zoek gingen naar parttime werk “omdat fulltime werken bestraft wordt”. Aanleiding: de inko­mens­­gerela­teer­de zorgpremie. De ophef binnen de VVD achterban hierover zorgde ervoor dat dat plan werd vervangen, maar de relatie blijft hetzelfde: er is een afweging mogelijk over wat tijd opbrengt. Niet erg altruïstisch en boven­dien een onbedoeld effect, maar toch. Het recht op parttime werk is in de Wet aanpassing arbeids­duur geregeld en indien mensen inderdaad kiezen voor minder arbeid komt werk be­schik­baar voor an­de­ren. De omslag ligt bij een aantal maal modaal, dat klinkt als werk voor goed op­ge­leid 45+. Overigens zei Lodewijk Asscher het al tijdens het recente PvdA congres: “De tijd van minder is aangebroken”. Als twee­de maatregel draagt hervorming van het ontslagrecht hoe je het ook wendt of keert bij aan herverdeling van werk.

Dus goed voor onze doelgroep? Niet noodzakelijkerwijs. Werk, dus ook vrijkomende arbeid, wordt in toenemende mate flexibel georganiseerd, met een toenemende voorkeur richting uitbesteden aan (groepen) zelfstandigen. Omdat goed opgeleid 45+ in 2012 slechts 2% van de reguliere vacatures invulde, ligt het voor de hand dat de resterende 98% hun heil in deze richting zoekt. Wordt zo’n keuze voor zelfstandig ondernemerschap (of een hybride vorm: deels zelfstandige, deels werknemer) voor onze doelgroep in het regeerakkoord aangemoedigd? Helaas, nauwelijks. Leest u even mee?

Ervaring is een arbeidsbeperking

Zo’n keuze voor zelfstandigheid gaat niet vanzelf. Er is vaak sprake van een rouwproces, van een onvolledig zelfbeeld en van een onbegrepen noodzaak tot zichzelf opnieuw uitvinden. Het idee is echter nog steeds dat goed opgeleid 45+ zeer wel in staat is zichzelf te helpen. Dat is vreemd, want inmiddels betitelt het UWV onze ervaren doelgroep als “mensen met een arbeidsbeperking”. De Participatiewet vervangt per 1 januari 2014 het wetsvoorstel Werken naar Vermogen en daarin staat een quotumregeling voor het in dienst nemen van “arbeids­gehandicapten” Daar hoort onze groep (gelukkig) niet bij. Het kabinet mag zich dus wat mij betreft uitspreken over een quotum nieuwe zelf­standigen uit de groep goed opgeleid 45+ en dit ondersteunen met specifiek beleid. Ideetje, toch?

Daarmee komen we uit op item nummer 2 in mijn verlanglijstje voor het nieuwe kabinet: strategisch HRM-beleid om werk beter te verdelen tussen jong en oud. Daarover kunnen we kort zijn: in het regeerakkoord staat daarover geen regel. Vooruit, toch één: “We accepteren niet dat mensen onnodig thuis zitten en spreken daar zowel hen als de werkgevers op aan.” Helaas zit daar geen enkele maatregel aan verbonden voor onze groep. Een suggestie daartoe op deze plaats, de inspiratie vormt de aankomende verplichte bankierseed met strenge sancties bij overtreding. Niet alleen topbankiers, ook bankmedewerkers worden verantwoordelijk gesteld. Ik pleit analoog aan de bank-medewerkerseed voor een verplichte eed voor recruiters, waarbij strenge sancties staan op het overtreden van de discriminatie­bepalingen, dus ook voor leeftijdsdiscriminatie (die op dit moment openlijk wordt toegepast). Een proefproces zal in dat kader beslist verhelderend werken.

Bruggen slaan

Daarmee komen we uit bij item numero uno in mijn lijstje, de belangrijkste: bestaanszekerheid voor oudere werknemers en ondernemers. Daarover vinden we gelukkig meer terug. Allereerst wordt de toetredingsleeftijd voor de inkomensvoor-ziening voor oudere werklozen (IOW) verlaagd van 60 jaar naar 55. Zonder partner- of vermogenstoets en met sollicitatieplicht. Daarmee worden werknemers die uit de WW vallen zonder recht op bijstand opgevangen. Het is wellicht een idee dit ook voor (parttime) ondernemers vanaf 45 jaar met deeluitkering open te stellen. Verder is er een scala aan algemene stimulerings­maatregelen voor ondernemers. Om kleine, startende ondernemers beter te kunnen helpen wordt het kredietplafond van de microfinan-cieringsorganisatie Qredits verhoogd van 50.000 tot 150.000 euro. Binnen het bestaande Innovatiefonds MKB+ wordt risicodragend vermogen aan jonge innovatieve bedrijven verstrekt. Nieuwe alternatieve financieringsvormen zoals kredietunies, crowdfunding en MKB-obligaties worden ondersteund via promotie, wegnemen van belemmeringen in de regelgeving en door de inzet van kennis en bestaande instrumenten.

Dat lijkt heel wat en dat is het ook, alleen helaas nog steeds niet leeftijdsgericht. Maar er is hoop. Tot slot namelijk een regel in het regeerakkoord die mijn aandacht trok: “De overheid kan anderen alleen met overtuiging aanspreken als zij zelf het goede voorbeeld geeft.” Dat is mooi, in dat kader pleit ik voor de drie hiervoorgenoemde maatregelen die de overheid kan nemen voor onze doelgroep:

-  Ondersteun gericht een toename nieuwe ondernemers uit groep goed opgeleid 45+.

-  Introduceer beroepseed voor recruiters plus sancties op ouderdomsdiscriminatie.

-  Stel de IOW (beperkt) open voor parttime ondernemers en werknemers vanaf 45 jaar.

Indachtig het kabinetsmotto “Bruggen Slaan”, geef ik er een ezelsbruggetje bij: DOOI schept werk (DOOI: Deel Ondernemerschap, Ouderdom en IOW…)